Ắc quy hiện diện khắp nơi trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta — từ ô tô, xe máy đến điện thoại thông minh và laptop. Nhưng bạn có biết rằng **loại ắc quy bạn chọn có thể tạo ra sự khác biệt lớn về hiệu suất và tiện lợi**?
Hai loại ắc quy phổ biến nhất hiện nay là **ắc quy axit-chì (lead-acid)** và **ắc quy lithium-ion**, nhưng loại nào phù hợp với bạn? Trong hướng dẫn này, chúng tôi sẽ phân tích các điểm khác biệt chính và giúp bạn chọn được loại ắc quy tốt nhất dựa trên nhu cầu của mình!
1. Những điều cơ bản khi chọn ắc quy
Việc lựa chọn ắc quy phù hợp không chỉ đơn giản là chọn loại đầu tiên bạn thấy — bạn cần cân nhắc một số yếu tố chính sau:
- 💰 Giá cả – Bạn có thể chi trả bao nhiêu?
- ⏳ Thời gian sử dụng – Ắc quy dùng được bao lâu trước khi cần thay thế?
- 🔧 Bảo trì – Bạn có thể thực hiện bảo trì thường xuyên, hay thích loại không cần bảo trì?
- 🔌 Mục đích sử dụng – Ắc quy sẽ được dùng cho thiết bị hay máy móc gì?
Bằng cách lưu ý những điểm này, bạn sẽ đưa ra quyết định thông minh hơn. Bây giờ, hãy đi sâu vào chi tiết của hai loại ắc quy phổ biến nhất: **ắc quy axit-chì** và **ắc quy lithium-ion** — cách chúng hoạt động, ứng dụng, và cách chọn kích thước phù hợp!
2. Bảng so sánh ắc quy
| Ắc quy axit-chì | Ắc quy lithium-ion | |
| Ưu điểm | Giá thấp Dòng điện khởi động lớn Tương đối an toàn | Nhẹ Tuổi thọ dài Không có hiệu ứng bộ nhớ |
| Nhược điểm | Nặng Tuổi thọ ngắn hơn Dễ giảm chất lượng khi không sử dụng | Giá cao Nhạy cảm với va đập và nhiệt độ cao Dễ bị xả sâu hư hại |
| Khuyến nghị sử dụng | Ô tô và xe máy Nguồn dự phòng Xe nâng | Điện thoại Laptop Ô tô điện Xe đạp điện |
* Chọn ắc quy axit-chì nếu bạn cần hiệu quả về chi phí!
* Chọn ắc quy lithium-ion nếu bạn ưu tiên nhẹ và bền lâu!
3. Các loại ắc quy
Dưới đây là bảng phân loại các loại ắc quy LAB (ắc quy axit-chì) và LIB (ắc quy lithium-ion), bao gồm yêu cầu bảo trì và tính linh hoạt khi lắp đặt:
| Loại | Mã loại | Ứng dụng | Bảo trì | Vị trí lắp |
| LAB | FLA/SLI | Ắc quy khởi động cho ô tô, xe tải, xe buýt, máy xây dựng và nông nghiệp | Cần | Chỉ đặt thẳng đứng |
| LAB | FLA/DCB | Ứng dụng chu kỳ sâu cho máy móc công nghiệp | Cần | Chỉ đặt thẳng đứng |
| LAB | MF/SLI | Ắc quy khởi động không bảo trì cho ô tô, xe tải, xe buýt, máy xây dựng và nông nghiệp | Không cần | Chỉ đặt thẳng đứng |
| LAB | MF/EFB | Ô tô dừng khởi động (start-stop), xe tải | Không cần | Chỉ đặt thẳng đứng |
| LAB | MF/AGM | Xe hiệu suất cao, xe máy | Không cần | Có thể đặt nghiêng |
| LAB | VRLA-AGM | UPS, năng lượng tái tạo, xe máy | Không cần | Có thể đặt nghiêng |
| LAB | VRLA GEL/Starting | Biển, máy móc công nghiệp, xây dựng và nông nghiệp | Không cần | Có thể đặt nghiêng |
| LAB | VRLA GEL/DCB | Ứng dụng chu kỳ sâu cho máy móc xây dựng và nông nghiệp | Không cần | Có thể đặt nghiêng |
| LAB | VRLA Dual-Tech (AGM+GEL) | Ứng dụng hybrid, xe tải, xe buýt, thiết bị công nghiệp | Không cần | Có thể đặt nghiêng |
| LIB | LIB/SLI | Hệ thống start-stop cho ô tô, xe máy | Không cần | Có thể đặt nghiêng |
| LIB | LIB/DCB | Chu kỳ sâu cho phương tiện EV | Không cần | Có thể đặt |
Các ví dụ trên chỉ mang tính minh họa—hãy chọn ắc quy phù hợp tùy theo loại xe và thiết bị bạn sử dụng.
*FLA: Ắc quy axit chì tràn (Flooded Lead-Acid)
FLA chứa điện giải dạng lỏng (axit sulfuric pha loãng) tự do di chuyển bên trong vỏ ắc quy.
a) Điện giải lỏng – cần châm nước thường xuyên. Có lỗ thông khí.
b) Phải bảo trì – giải phóng khí H₂ và O₂, cần châm nước cất.
c) Giá thành thấp – tiết kiệm so với AGM, GEL, CMF.
d) Kháng xả sâu – hồi phục nếu sạc đúng cách.
e) Dòng khởi động và độ bền cao – phù hợp xe tải, xe nâng và máy công nghiệp.
*MF: Bán kín / Không bảo trì
Ắc quy axit-chì giảm tần suất châm nước. Có nửa kín, cần châm khi sử dụng lâu dài.
– Hợp kim chì-antimoni hoặc Ca
– Hợp kim Ca 100% gọi là CMF.
*SMF (Sealed Maintenance-Free)
Ắc quy kín hoàn toàn, không cần bảo trì.
– Thiết kế kín, không có lỗ thông khí.
– Chống rung và điều kiện khắc nghiệt.
*CMF
Ắc quy không bảo trì sử dụng hợp kim Ca.
– Ít bay hơi điện giải, tự xả thấp.
– Bền, chịu nhiệt và nạp quá tốt.
– Đề lạnh tốt (CCA cao).
*SLI – Starting, Lighting, Ignition
Ắc quy SLI dùng cho xe nhằm khởi động, chiếu sáng, đánh lửa.
◇ Đặc tính: dòng khởi động cao, giá hợp lý, không dùng cho xả sâu.
◇ Có hai loại: FLA truyền thống và MF không bảo trì.
*EFB – Enhanced Flooded Battery
EFB là phiên bản nâng cấp của FLA, dùng cho xe start-stop.
◇ Đặc tính: Tuổi thọ gấp 2-3, xử lý xả/nạp nhiều lần, nhanh nạp, bền rung.
*DCB – Deep Cycle Battery
DCB cung cấp nguồn điện ổn định lâu dài cho hệ thống như năng lượng và thiết bị tải nặng…